Zen

Zen Utrecht

Zenmeditatie Utrecht in het kort

Zenmeditatie Utrecht biedt sinds begin jaren negentig ruimte om zen te beoefenen. In een informele sfeer. Je bent welkom zowel met als zonder ervaring met zen. We hebben een doorgaande groep en ‘zitten’ op donderdagavond van 20.00 tot 21.15 uur in Werfkelder 328 aan de Oudegracht. De kosten bedragen 50 euro voor 10 bijeenkomsten. Bel of mail ons als je mee wilt zitten of vragen hebt over zen of de zendo.

Doel zen 

Primair doel van zen is je geest en denken tot rust te laten komen. Met je aandacht terug te komen waar je bent, bij wat je doet, bij wat je ervaart. De grond onder je voeten te voelen. In een tijd die uitnodigt onszelf voorbij te lopen misschien wel een eerste levensbehoefte en voor veel mensen de reden om met zen te beginnen.

Maar een plezierig en geïnspireerd leven vraagt uiteraard meer. Het leven heb je helaas zelf niet volledig in de hand. Hoop, liefde, teleurstelling, frustratie etc. maken dan ook onvermijdelijk deel uit van ons leven.

Zen heeft uiteindelijk tot doel vriendschap te sluiten met het leven zoals het is. Als het je meezit, maar vooral ook als het je tegenzit. Bij zen probeer je situaties niet te vermijden of je er tegen te verzetten, maar je probeert erbij te blijven – hoe lastig dit soms ook is – om vervolgens te ervaren dat er ruimte ontstaat om erin te ontspannen.

Zen beoefenen

Zen is bewust zijn. We gaan zitten. We zijn ons bewust van onze omgeving. Bewust van onze houding. We richten de aandacht op de adem. Het waarnemen van je adem brengt je terug naar de realiteit van dit moment. 

De essentie van de beoefening van zen is jezelf ruimte geven. Verwelkom alles wat zich aandient. Wees open en laat je gedachten en emoties tot rust komen door te kijken en niet te reageren. Probeer te blijven bij wat speelt op dit moment. Zie en accepteer je situatie zoals deze is. Niet in de zin van ‘neerleggen bij’. Wel in de zin van ‘erkennen’ dat het is zoals het is op dit moment. Als vertrekpunt voor je verdere handelen.

Do not lose yourself in the past. Do not lose yourself in the future. Don’t get caught in your ambitions, anger, worries, or fears. Come back to the present moment, and touch life deeply. This is mindfulness, this is zen. ~ Thich Nhat Hanh.

Zen in de praktijk

Hoe beoefen je zen in de praktijk van het dagelijks leven? Op deze plek regelmatig wisselende voorbeelden. Deze keer de Vietnamese zen-meester Thich Nhat Hanh met ‘De kunst een storm te trotseren.’

‘Als er een storm optreedt houdt hij enige tijd aan en dan gaat hij weer liggen. Zo gaat het met emoties ook – ze komen op, houden een tijdje aan en verdwijnen weer. Een emotie is maar een emotie. Wij zijn veel, veel meer dan een emotie. We gaan niet dood van één emotie.  Dus wanneer je merkt dat er een emotie bij je opkomt, is het van groot belang dat je in een stabiele houding gaat zitten, of dat je gaat liggen – dat is ook een zeer stabiele houding. Richt dan je aandacht op je buik. Je hoofd is als een boomtop die heen en weer zwiept in de storm. Daar zou ik niet blijven. Verplaats je aandacht liever naar beneden, naar de stam van de boom, waar stabiliteit is.

Wanneer je met je aandacht bij je buik bent, concentreer je dan op de plek iets onder je navel en volg je ademhaling. Adem diep in en uit en voel hoe je buik omhoog en omlaag gaat. Nadat je dit 10, 15 of 20 minuten gedaan hebt, zul je sterker voelen – sterk genoeg om de storm te weerstaan. Of je nu ligt of zit, blijf constant met je aandacht bij je ademhaling, zoals een drenkeling in de oceaan zich vastklampt aan zijn reddingsvest. Na enige tijd zal de emotie tot bedaren komen. Deze oefening is heel effectief, maar onthoud alsjeblieft één ding:  wacht niet tot er een heftige emotie bij je opkomt voor je hem gaat doen, want op dat moment weet je niet goed meer hoe hij gaat. Begin er nu mee, vandaag, nu je je goed voelt. Nu je niet wordt belaagd door welke heftige emotie dan ook. Nu is het moment om met deze oefening te beginnen.’

Bron : ‘Vrij zijn, waar je ook bent’, Ten Have, Baarn, 2003.